De temperatuur op ‘onze’ kruishoogte is nu vaak te vinden in de buurt van de nul-graden isotherm. Een goed moment om even stil te staan bij ijs. Deze blog gaat over het VFR vliegen zonder de-icing of anti-ice systemen omdat maar weinig privé vliegtuigen hiermee zijn uitgerust. Vliegen in ijscondities moet altijd voorkomen worden. Maar het vliegen in de winter kan ook fantastisch zijn, op heldere dagen is het zicht zo goed, daar kan een warme zomerdag niet aan tippen!

IJs en het gevolg…
Het volgende lijstje maakt duidelijk wat de gevolgen van het vliegen in ijsomstandigheden kunnen zijn. Het is duidelijk dat ijs op het het vliegtuig geen pretje is.

• Het gewicht neemt toe.
• Profielen veranderen (vleugels, propeller).
• Pitotbuis vriest dicht.
• Roeren vriezen vast.
• Voorruit wordt ‘matglas’.
• Antennes werken niet goed meer, of breken af.
• IJsvorming in de carburateur.
• Enzovoort.

IJs tijdens het vliegen en waar…

• De temperatuur van het vliegtuig moet beneden het vriespunt zijn.
• Er moet vloeibaar onderkoeld water aanwezig zijn zoals in bewolking, freezing rain en freezing drizzle.

De grootste hoeveelheid onderkoeld water komt voor tussen 0 en -12°C en maximaal tot -23°C. Dit onderkoelde water is te vinden tijdens het passeren van fronten (ijsdriehoek) en vliegen door wolken met onderkoelde druppels.

IJs voorspellen…
Het low level forecast bericht, het weerbulletin kleine luchtvaart en de significant weather chart (SIGWX) geven meestal al een waarschuwing over icing conditions. Het lezen van deze berichten hoort bij de voorbereiding van de vlucht en mag nooit overgeslagen worden. De weerkaarten van het KNMI geven een overzicht van gronddrukpatronen en fronten.

Er is nog een bron van het KNMI waarmee het mogelijk is om ijscondities te voorspellen. Dat is de temp profile en deze is te vinden op luchtvaartmeteo.nl (alleen voor leden). Deze grafiek is het resultaat van metingen door een een radiosonde onder een weerballon. Op die website staat een uitvoerige beschrijving hoe deze grafiek geïnterpreteerd moet worden. IJs is mogelijk als de rode en blauwe lijn dicht bij elkaar liggen en als aan een van de volgende condities kan worden voldaan.

• Gelaagde bewolking, temperatuur tussen de 0 en -10°C.
• Actieve frontale bewolking, temperatuur tussen 0 en -15°C.
• CBs, tussen de 0 en -23°C.

Er zijn hier en daar ook kaarten te vinden met ijsvoorspellingen. Gebruik deze alleen ter informatie en niet als primaire gegevensbron (net zoals deze blog).

IJs verwijderen…
Zit er op het geparkeerde vliegtuig sneeuw, rijp of ijs dan moet dat voor vertrek altijd van de vleugels en staartvlakken verwijderd worden, ook al is het een dun laagje! Het effect op lift en weerstand kan aanzienlijk zijn.

Remember your training and fly the airplane!
^{(uncontrolled airspace podcast quote)}